2015 YILINDA GÜMRÜKTE NELER OLDU?-2016 YILINDA GÜMRÜKTE NELER OLACAK?


2015 Yılında Gümrükte Neler Oldu?

Acısıyla, tatlısıyla bir yılı daha bitirmek üzereyiz. 2015 yılını yaşadığımız şu günlerde, geçen yıla baktığımızda günlük yaşantımızı etkileyen birçok uygulamanın veya yasal düzenlemenin hayata geçtiğini söyleyebiliriz. Bu uygulamaların bir kısmı da gümrük ve dış ticaret alanına ilişkin olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çok değil, 1 sene içerisinde gümrük ve dış ticaret alanında yaşanan değişiklikleri sizlere hatırlatalım istedik.

İlave Gümrük Vergisi Uygulaması Yeni Bir Ticaret Politikası Önlemi Oldu

2011 yılında mevzuatımıza ilk kez giren ilave gümrük vergisi, 2015 yılında sıkça kullanılan bir ticaret politikası önlemi haline geldi. İlk başlarda tekstil ürünleri üzerinden tahsil edilen bu vergi, geçtiğimiz yılda küçük ev aletleri, mobilya gibi birçok ürünün ithalatında tahsil edilmeye başlandı. İlave gümrük vergisinin kullanım alanı böylelikle genişlemeye başladı.

Ticari Amaçla İthal Edilen TRT Bandrol Ücretleri İthalat Vergisi Oldu

3093 sayılı Kanun kapsamında Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna gelir yaratmak için, radyo ve TV yayını almaya yarayan cihazlardan tahsil edilen TRT Bandrol ücretleri ithalat vergileri arasında kabul edilmeye başlandı. Bakanlar Kurulu Kararı ile ithalat vergileri tanımına alınan bandrol ücretlerinin noksan ödenmesi durumunda 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234 üncü maddesi uyarınca 3 kat idari para cezası tahsil edilmeye başlandı.

Vadeli İthal Edilen Birçok Eşyada KKDF % 0 Olarak Belirlendi

Vadeli ithalatlarda (mal mukabili, kabul kredili ve vadeli akreditiflerde) % 6 oranında tahsil edilen Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu, 2015 yılının Nisan ayında yapılan düzenleme ile birçok hammaddede % 0 olarak uygulanmaya başlandı. Bu düzenleme ile sanayicilerin vadeli ithalat yapmasının yolu açılarak ithalat maliyetleri azaltıldı. Ayrıca, sanayici şirketlerin uluslararası piyasada elde ettikleri vade hakkını kullanma yolu açıldı.  

Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Alan Şirket Sayısı Beklenenin Altında Kaldı

Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin yerine yasal düzenlemesi yapılan Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü uygulamasından istifaden şirket sayısı beklenin altında kaldı. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın resmi internet sayfasında yer alan veriler ışığında 2015 yılı sonu itibariyle yirmi adette kaldı. 2016 yılında değişecek Gümrük Kanunu ile bu sayının artması beklenmektedir.

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Uygulamasında Değişiklik Yapıldı

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği uygulamasında birden fazla değişiklik yapılarak, söz konusu uygulamanın alanı daraltıldı. Özellikle gümrük antrepolarına eşya alınması ve stok takibinde önemli rol üstlenen yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetkileri azaltılarak, antrepolara eşya alınmasının gümrük memurları gözetiminde olmasına ilişkin düzenleme yapıldı. 2016 yılında yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği mesleğinde yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi beklenmektedir.

Ürün Güvenliği Denetimleri Sıkılaştı

Özellikle 2015 yılının sonlarına doğru çeşitli kamu kurum ve kuruluşu tarafından yapılan denetimler sıkı bir şekilde devam etti. Özellikle Avrupa Birliği’nden A.TR Dolaşım Belgesi ile yapılan ithalatlar üzerinde yapılan denetimler neticesinde birçok ithalatçı şirket denetime tabi tutuldu. Bu denetimlerin sıklaşması özellikle ithalat yapan şirketlerin ithalat maliyetleri arttı. 2016 yılında söz konusu denetimlerin artarak devam etmesi beklenmektedir.

Rusya İle Yaşanan Sorunlardan İhracatçılarımız Olumsuz Etkilendi

Ülkemiz ile Rusya arasında yaşanan sorunlar neticesinde, Rusya’ya ihraç ettiğimiz birçok ürünümüz geri gönderildi. Ayrıca Rus hükümeti tarafından alınan kararlar neticesinde bu ülkeye gönderilen ürünlerimize yasaklama ve kısıtlamalar getirildi. Önemli bir ticaret ortağımız olan Rusya ile yapılan ticarette 2016 yılında daralma olması beklenmektedir.

İran ve Malezya İle İmzalanan Ticaret Anlaşmaları Yürürlüğe Girdi

Ülkemiz ile İran arasında imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması 01.01.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi. Yapılan anlaşma ile İran ülkemizden ithal ettiği 125 eşya üzerindeki vergileri azaltmıştır. Buna mukabil ülkemizin İran’dan yapılacak 140 eşya üzerindeki vergileri indirmiştir. Özellikle batılı ülkeler ile yapılan olumlu görüşmeler neticesinde İran’a uygulanan yaptırımların azaltılacak olması nedeniyle, tercihli ticaret anlaşmasının 2016 yılında da öneminin artacağı değerlendirilmektedir.

Ülkemiz ile Malezya arasında imzalan serbest ticaret anlaşması 01.08.2015 tarihinden yürürlüğe girdi. Anılan anlaşma kapsamında yer alan eşyaların ticaretinde gümrük vergisi oranlarında indirim sağlandı. Yapılan düzenleme ile ülkemiz ile Malezya arasındaki ticaretin artması beklenmektedir.

 

2016 Yılında Gümrükte Neler Olacak?

2015 yılına ilişkin küçük bir hatırlatmadan sonra, 2016 yılında gümrük ve dış ticaretin gündeminde ne gibi gelişmelerin yaşanabileceğini paylaşalım. Bu noktada, 64 üncü dönem Hükümet Planı bizlere bir takım ipuçları vermektedir. Hükümet Planı doğrultusunda 2016 yılında gümrük ve dış ticarette nelerin ön plana çıkağını açıklayalım.

Gümrük ve dış ticaret alanındaki düzenlemeler özellikle ithalat ve/veya ihracat yapan şirketleri yakından ilgilendiriyor. Hükümet Programı’nda öne çıkan gümrük ve dış ticaret alanındaki konular başlıklar halinde aşağıda yer almaktadır.

Gümrüklerde Modernizasyon;

Sınırlarımızda yer alan gümrük kapılarının ve iç gümrüklerin modernize edilmesi amaçlanmaktadır. Özellikle sınır kapılarının yap-işlet-devret yöntemi ile sayısının artırılarak, komşu ülkeler ile ticaret hacminin genişletilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, yeni sınır kapılarının açılmasını öngörmekteyiz.

Kaliteye Dayalı İhracat;

Programda, ihracatın artırılmasına yönelik politikalarda, kalite odaklı olma ve yenilikçi yaklaşım öne çıkan kavramlar olarak göze çarpmaktadır. Bu bağlamda, gümrük hizmetlerinin ve ticaretin kolaylaştırılması ve ülkemizin dünyanın önemli ticaret merkezinden biri haline getirilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, kalite odaklı ihracatlara ilişkin uygulamaların teşvik edileceğini öngörmekteyiz.

Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması;

Hükümet Programı’nda gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kolaylaştırılmasına yönelik politikaların devam edeceği belirtilmektedir. Tek Pencere Sistemi ile dış ticaret işlemlerinin tek bir noktadan tamamlanmasına yönelik çalışmaların devam edeceği öngörülmektedir. Ayrıca, ‘Tek Durakta Kontrol’ ve komşu ülkeler ile ‘Ortak Gümrük Kapısı’ projeleri sayesinde sınır geçişlerinin hızlandırılması amaçlanmaktadır.

 e-TIR pilot projesiyle, özellikle karayolu taşımacılığında elektronik işlemlerin hayata geçirilmesi ve lojistik işlemlerin hızlandırılması amaçlanmaktadır.

Yeni dönemde, gümrük işlemlerinin hızlandırılmasına ilişkin politikaların devam edeceğini ve Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulamasının teşvik edileceğini öngörmekteyiz.

Gümrük Birliği;

Ülkemiz ile AB arasında kurulan Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve mali işbirliğinin derinleştirilmesi hedeflenen amaçlardan biri olarak programda yer almaktadır. Bu politikalar ile Türkiye-AB ilişkilerinde pozitif bir hava yakalanması hedeflenmektedir. Bu bağlamda, Türkiye-AB arasındaki ticaretin uyumlaştırılmasına ilişkin politikalara ağırlık verileceğini öngörmekteyiz.

İthalatın Azaltılması ve Lüks Tüketime Vergi:

İthalata olan bağımlılığın azaltılmasına yönelik politikaların önümüzdeki günlerde sıkça tartışılacağını öngörmekteyiz. Zira Hükümet Programında yer alan “Öncelikli Dönüşüm Programı ile dış ticaret açığının GSYH’ye oranının azaltması amaçlanmaktadır.

Ayrıca, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 70’e ulaştırılması, orta ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracat içerisindeki payının yaklaşık yüzde 40’a ulaştırılması hedeflenmektedir.

Uluslararası yükümlülükler gözetilerek, lüks ve/veya ithalat yoğunluğu yüksek tüketim grubunda yer alan malların ithalatının caydırılması amacıyla vergilendirme yapılacağı Hükümet Programı’nda yer almaktadır.

Bu bağlamda, özellikle son dönemde uygulanan ilave gümrük vergisi uygulamalarının devam edeceğini öngörmekteyiz.